
Sekuyiminyaka eminingi, ukudla okucutshungulwe kakhulu kube yisitha somphakathi esiyinhloko ekudleni okunempilo. Amakhukhi, iziphuzo ezibandayo, ama-pastries—noma yini efika ephaketheni elinohlu olude lwezithako iye yathola idumela lokungabi nempilo. Kodwa ingabe ukucubungula ngokwako kuyinkinga, noma ingabe lokho esikudlayo kuphelele yikho okubalulekile ngempela? Izifundo ezimbili zakamuva zikhanyisa lo mbuzo, futhi okutholakele kwazo kuyinselele enkulu indaba evamile.
Ngakolunye uhlangothi, ucwaningo olukhulu oluvela eHarvard School of Public Health lulandele abantu abadala abangaphezu kuka-200.000 iminyaka engamashumi amathathu futhi lufinyelele esiphethweni esicacile: ikhwalithi iyonke yokudla ibaluleke kakhulu kunezinga lokucubungula . Ngakolunye uhlangothi, ucwaningo oluvela eFlorida Atlantic University luthole ubudlelwano phakathi kokusetshenziswa kakhulu kokudla okucutshungulwe kakhulu kanye nengozi eyengeziwe yomdlavuza wendlala. Ingabe kuyaphikisana? Akunjalo ngempela. Ake sibheke.

Ucwaningo lwaseHarvard: imithetho yekhwalithi
Abacwaningi baseHarvard bahlaziye idatha evela kubantu abadala baseMelika abangaphezu kuka-200.000 abaneminyaka engaphezu kwengu-30. Baqhathanisa ikhwalithi yokudla okunomsoco nezinga lokucubungula ukudla okudliwayo. Umphumela: ingozi yesifo senhliziyo, isifo sikashukela sohlobo 2, kanye nokufa ngaphambi kwesikhathi kwakuhlobene kakhulu nekhwalithi yephethini yokudla kunokucubungula ngokwako. Ngamanye amazwi, akuzona zonke ukudla okucutshungulwe kakhulu okudalwe ngokulinganayo ; okunye, okufana nokusanhlamvu okuphelele okuqinisiwe noma ubhontshisi osemathinini, kunganikeza izakhamzimba eziwusizo.

Ukuhlukaniswa kwe-NOVA, okusetshenziselwa ukuhlukanisa izinga lokucubungula, akunaki ikhwalithi yokudla okunempilo. Ngakho-ke, umkhiqizo ocutshungulwe kancane ungaba yingxenye yokudla okunekhwalithi ephansi, kuyilapho umkhiqizo ocutshungulwe kakhulu ungangena ephethini enempilo. Abalobi bagcizelela ukuthi umyalezo akufanele nje uthi "gwema ukudla okucutshungulwe kakhulu," kodwa kunalokho beka phambili ukudla okunekhwalithi ephezulu yokudla okunempilo , njengezithelo, imifino, amantongomane, kanye nemifino.

Umthunzi womdlavuza wendlala
Esinye isifundo, esanyatheliswa kuyi-American Journal of Medicine, sihlaziye amadoda angu-17.024 avela ku-U.S. National Health and Nutrition Examination Survey phakathi kuka-2003 no-2023. Labo abadla ukudla okucutshungulwe kakhulu babenengozi ephezulu engu-24% kuya ku-31% yomdlavuza wendlala , ngemuva kokuzivumelanisa nobudala, uhlanga, ukubhema, kanye nesimo sezomnotho. Kodwa-ke, abalobi ngokwabo bayaxwayisa ngokuthi lolu ucwaningo oluqaphelisisiwe futhi alubonisi imbangela.

Eqinisweni, isibuyekezo esihlelekile sango-2024 asitholanga ubudlelwano obubalulekile ngokwezibalo phakathi kokudla ukudla okucutshungulwe kakhulu kanye nomdlavuza wendlala. Ucwaningo olusha lunikeza isignali edinga uphenyo olwengeziwe, kodwa aluyixazululi impikiswano. Noma kunjalo, idatha iphathelene: e-US, amacala angaphezu kuka-333.000 atholakala minyaka yonke, kanti ukusetshenziswa kokudla okucutshungulwe kakhulu kubalwa ngaphezu kwengxenye yamakhalori ansuku zonke abantu abadala.

Yini esingayenza ekuphileni kwethu kwansuku zonke?
Isiphetho esisebenzayo ukuthi asikho isidingo sokugxila kakhulu ngelebula 'elicutshungulwe kakhulu'. Okubalulekile ukugcina ukudla okulinganiselayo okusekelwe ekudleni okusha noma okucutshungulwe kancane, ngaphandle kokwenza izinketho ezifana ne-yogurt noma ithini lama-legumes zibe zimbi. Ukudla kwaseMedithera, okunezithelo eziningi, imifino, inhlanzi, namafutha omnqumo, kusalokhu kuyindlela enconywa kakhulu.
Kodwa-ke, ochwepheshe bakhomba ukuthi ukudla okuningi okucutshungulwe kakhulu okunoshukela owengeziwe, usawoti, noma amafutha angenampilo kusahlotshaniswa nemiphumela emibi yezempilo . Ngakho-ke, yize ikhwalithi yokudla iyonke ibalulekile, ukunciphisa ukusetshenziswa kwama-pastries, iziphuzo ezibandayo, kanye nokudla okulula okunosawoti kusalokhu kungumqondo omuhle. Njengoba kunjalo njalo, ibhalansi ibalulekile.

Ngamafuphi, isayensi isitshela ukuthi akuzona zonke ukudla okucutshungulwe kakhulu okungewona amademoni, kodwa akuzona nezingelosi futhi. Ikhwalithi iyonke yalokho esikudlayo inethonya elikhulu empilweni yethu yesikhathi eside, kodwa lokho akusho ukuthi kufanele sigcwalise ama-pantries ethu ngemikhiqizo ecutshungulwe. Into ehlakaniphile okufanele siyenze ukubeka phambili ukudla kwangempela, ukupheka ekhaya noma nini lapho kungenzeka, nokugcina ukudla okumnandi ngezikhathi ezikhethekile. Ekugcineni, ukudla okunempilo kumayelana nokulinganisela, futhi ulwazi luyisitha sethu esingcono kakhulu.
